قرطبه ، « 1 » اسپانيايى آن كورذوا « 2 » يا كردوبا « 3 » ، شهر مركز ايالت قرطبه در جنوب اسپانيا و در كنار رود گوادالكوير واقع است . از قرطبه قبل از ورود اسلام اطلاع چندانى در دست نيست ؛ جز اينكه مىگويند : از بناهاى ايبريان است كه در عهد روميان رونق يافت و سپس به دست ويزيگوتها افتاد . « 4 » در سال 92 ق / 711 م طارق بن زياد « 5 » . . . به دستور موسى بن نصير با هفت هزار سوار به قرطبه آمد . طارق به باروهاى استوار قرطبه حمله كرد و بدون هيچ رنجى به شهر درآمد . « 6 » بعد از فتح كامل اندلس كه قبايل و عشاير مختلف در ولايات و شهرها پراكنده شدند ، قبايل دمشق در ولايت قرطبه سكونت گزيدند . « 7 » در دوران حكومت واليان مسلمان بر اندلس ، در دوران فرمانروايى سمح بن مالك خولانى ( 100 - 102 ق / 719 - 721 م ) پل مشهور قرطبه بر روى نهر وادى الكبير ساخته شد . « 8 » در روز جمعهء ذيحجهء 138 / 756 م سپاه يوسف بن عبد الرحمن فهرى در محلى به نام مسارّه در نزديكى مرز غربى قرطبه بر ساحل نهر وادى الكبير با عبد الرحمن داخل مواجه شد و ميان آنها جنگى رخ داد كه به شكست يوسف بن عبد الرحمن فهرى و پيروزى عبد الرحمن داخل انجاميد . « 9 » عبد الرحمن داخل ، مؤسس امويان اندلس ، شهر قرطبه را به پايتختى انتخاب كرد و به آن توجهى خاص نشان داد و آن شهر را از جهت دفاعى استوارى بخشيد و با ايجاد بناهاى بزرگ و باغهاى سرسبز بر زيبايى آن افزود . نخستين بنايى كه وى در قرطبه بنا كرد ، منية الرّصافه و قصر آن به نام قصر المنيف بود . كاخ فرمانروايى عبد الرحمن بنايى قديمى و ساده بود كه از دورهء گوتها باقى مانده بود . عبد الرحمن درصدد برآمد بر گرد قرطبه مناظر زيبايى ايجاد كند تا شايسته پايتختى

--> ( 1 ) . Qortoba ( 2 ) . Kordova ( 3 ) . Cordoba ( 4 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 2 ، ص 2035 . ( 5 ) . طارق بن زياد ، مغيث رومى از موالى عبد الملك بن مروان بود . ( 6 ) . اخبار مجموعه ؛ ص 19 - 20 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 46 . ( 7 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 70 . ( 8 ) . اخبار مجموعه ؛ ص 30 و البيان المغرب ؛ ج 2 ، ص 26 و نفح الطيب ؛ ج 1 ، ص 324 . ( 9 ) . ابن قوطيه ؛ تاريخ افتتاح اندلس ؛ ص 48 - 49 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 165 .